Deel 5: Lekker depressief

Depressief zijn is een winters fenomeen. De combinatie van kou, hertentamens, de immer aanwezige associatie met Kerst en Mariah Carey, en - het ergste - te weinig blootstelling aan licht, zorgt voor de meest pufloze maanden van het verder opwindende academische jaar.
Zoals een plant licht nodig heeft om zuurstof te produceren, is een smakelijke portie fotonen voor de Radboudianen (H. radbodi) essentieel om levendig te blijven.

Voor studenten is het elke dag weer deerniswekkend om op te staan wanneer de zon nog boven Azië hangt, in het duister naar de uni te fietsen, en daar vervolgens de dag door te brengen onder tl-licht. Wanneer ze in de namiddag huiswaarts keren, is de duisternis reeds ingevallen. Dat twee favoriete avondbezigheden van de Radboudiaan - tv-kijken en internetten - niets meer zijn dan het staren naar een bron van verkwikkende fotoontjes, mag dan ook geen verrassing zijn.
Maar toch, op lange termijn word je niet vrolijker van die kunstmatige lichtbronnen. Als het zwaard van Damocles hangt de winterse depressie boven de studentenhoofden. Is er dan geen enkel wapen tegen bestand?

Gelukkig wel. Neem nou de bladluis (Aphididae). Van dit insect, dat de gehele dag calorisch verantwoorde sla eet, bestaan in de zomer enkel vrouwtjes. Niet alleen hun voedsel is saai, ook hun voortplantingsmanier is verre van spannend: de luizen reproduceren door zichzelf te kloneren (biologen gebruiken dit woord liever dan het clowneske ‘klonen’). Liefdesspel kennen ze niet, en met een leuke piemel zijn ze niet enthousiast te krijgen (schaamluizen daarentegen!).

Maar o wee als de warme zomer voorbij is. Zodra de dagen korter worden, verandert er wat bij de saaie bladluizen. Gezien het gebrek aan winterjassenwinkels op microscopisch niveau, heeft Moeder Natuur iets gevonden om de insecten niet dood te laten vriezen. Er verschijnen opeens potente mannetjes en seksuele vrouwtjes in de populatie. De bordjes sla laten ze prompt staan, en als hormonige pubers draait het leven alleen nog maar om seks.

Waar Radboudianen het gehele jaar door kriebels in de onderbuik hebben, daar zijn de donkere maanden bij bladluizen -orgieseizoen bij uitstek. Misschien kunnen we daar iets van leren. Misschien moeten we het twee-kontjes-hoge gras van de Ooijpolder of Goffertpark in de zomer en lente links laten liggen, om onze opwinding op te sparen voor de koudere maanden. Dan gaan we wellicht nog uitkijken naar de winter!

Helaas klopt mijn verhaal niet helemaal. Onder invloed van lage temperaturen en korte dagen ontstaan er dan wel seksuele mannetjes en vrouwtjes, depressief zoals H. radbodi worden bladluizen niet van de winter. Waarom niet? Heel simpel: mama en papa vriezen al bij de eerste nachtvorst hartstikke dood. Hun liefdeseitjes overleven de kou wel; daar komen in de lente dan weer van die aseksuele dufferds uit.

Doodvriezen om een depressie tegen te gaan: dat is voor de Radboudiaan over the top. We zullen de donkere maanden gewoon moeten uitzitten, dat maakt de zomer alleen maar leuker. Bovendien, over een kleine maand is het al carnaval, dan mogen we ons deprimerende leven, als een saai bordje sla, weer even aan de kant zetten.